السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

80

تفسير الميزان ( فارسي )

دلش آن را نمىپذيرد چون مىداند كه حق در آن نيست . « 1 » مؤلف : اين روايت را برقى در كتاب محاسن « 2 » به سند خود از حمزة الطيار از آن جناب نقل كرده ، و عياشى در تفسيرش « 3 » از جابر از امام ابى جعفر ( ع ) روايتى قريب به مضمون آن نقل نموده ، و اين روايت برگشت معنايش به مضمون دو روايتى است كه ما يكى را از هشام بن سالم و ديگرى را از يونس بن عمار از امام صادق ( ع ) نقل كرديم . و در تفسير عياشى از صيقل روايت كرده كه گفت : شخصى از امام صادق ( ع ) معناى جمله : * ( « وَاتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً » ) * را سؤال كرد ، حضرت فرمود : اطلاع دارم كه منظور از آنها اصحاب جمل است « 4 » . و در تفسير قمى گفته است : امام ( ع ) فرمود : اين آيه در حق طلحه و زبير كه جنگ جمل را به راه انداخته و با على ( ع ) محاربه نموده و به آن حضرت ظلم كردند نازل شده است « 5 » . و در مجمع البيان از حاكم و او به سند خود از قتاده از سعيد بن مسيب از ابن عباس روايت كرده كه گفت : وقتى آيه * ( « وَاتَّقُوا فِتْنَةً » ) * نازل شد رسول خدا ( ص ) فرمود : كسى كه على را بعد از وفات من بر سر مسند من ظلم كند ( و منصب مرا كه بعد از من حق او است از او بگيرد ) مثل اين است كه نبوت من و نبوت انبياى قبل از مرا انكار كرده است « 6 » . و در الدر المنثور است كه : ابن ابى شيبه ، عبد بن حميد و نعيم بن حماد در كتاب الفتن و ابن جرير ، ابن منذر ، ابن ابى حاتم ، ابو الشيخ و ابن مردويه از زبير روايت كرده‌اند كه گفت : ما مدتها آيه * ( « وَاتَّقُوا فِتْنَةً لا تُصِيبَنَّ الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْكُمْ خَاصَّةً » ) * را قرائت مىكرديم ، و نمىدانستيم كه مقصود از آن خود مائيم « 7 » . و نيز در الدر المنثور است كه ابن جرير و ابو الشيخ از سدى در ذيل اين آيه روايت كرده‌اند كه گفت : اين آيه تنها در باره اهل بدر نازل شد ، ولى در روز جنگ جمل در حق

--> ( 1 ) تفسير عياشى ج 2 ص 52 ح 37 ( 2 ) محاسن ص 276 ح 389 ( 3 ) تفسير عياشى ج 2 ص 52 ح 38 ( 4 ) تفسير عياشى ج 2 ص 41 ( 5 ) تفسير قمى ج 1 ص 271 ( 6 ) مجمع البيان ج 3 ص 131 جزء 9 ط بيروت ( 7 ) الدر المنثور ج 3 ص 177